‘Ga gewoon weg.’ ‘Ik zou een klap teruggeven.’ ‘Dat pik je toch niet?’

Dit zijn veelgehoorde reacties als iemand in een toxische relatie zit of heeft gezeten. Anderen weten altijd zo goed te vertellen hoe zij zouden reageren. Zij zouden er nooit intrappen en zich nooit zo laten behandelen. Maar er zijn diverse verklaarbare redenen waarom iemand niet direct weggaat. Wie dit meegemaakt heeft, weet hoe destructief het kan zijn.

Het is belangrijk om te weten dat een narcistische of slechte partner zich niet direct als zodanig openbaart. In het begin is het een geweldige man of vrouw. Pas in de loop van de relatie wordt de ware aard duidelijk. Dan zit je er al te ver in of je bent zo verliefd dat je het niet direct wilt zien, ook al waarschuwt de omgeving.

Op het moment dat je wel doorhebt dat het niet klopt, is het nog niet zo makkelijk om eruit te stappen. Vaak is er onderliggende angst. Angst dat je partner alsnog achter je aankomt of je kapot probeert te maken. Angst dat je het in je eentje helemaal niet redt in de wereld. Als je al onzeker bent, weinig zelfvertrouwen hebt en je hebt een partner die jou van alles aanpraat, dan wordt het alleen maar moeilijker. Zelfs als er geen sprake is van fysiek geweld, is de emotionele vernedering en kleinering al voldoende om je onder de duim te houden. Het is niet minder erg zonder fysiek geweld, want dat hoor je ook nog weleens.

Andere redenen om niet weg te gaan: wat zal de omgeving denken? Hoe ga ik het financieel redden? Als er kinderen zijn, komen er nog meer zorgen en complicaties bij. Sommige mensen die in zo’n situatie zitten, zijn van nature gewend om zichzelf op te offeren of de partner te pleasen. Zij hebben nooit geleerd hoe ze hun eigen grenzen kunnen herkennen of weten niet hoe ze voor zichzelf moeten opkomen.

De toxische partner brengt je aan het twijfelen aan jezelf en isoleert je langzaam van familie en vrienden. Sterker nog: je gaat het gedrag goedpraten richting je dierbaren, omdat je zelf zo geïndoctrineerd bent. Een toxische partner gebruikt termen als: ‘dat heb ik nooit gezegd’, ‘het was maar een grapje’, ‘je vat het verkeerd op’. Zelfs bij dagelijkse handelingen krijg je te horen dat je het niet goed doet.

Wanneer het uiteindelijk wel gelukt is om weg te gaan, is het niet over. Je ex-partner kan je volgen of blijven treiteren. Maar zelfs als dat niet gebeurt, heb je zelf nog een lange weg te gaan. Je moet jezelf weer terugvinden; een nieuwe versie weliswaar, want de oude word je niet meer. Je moet je eigen keuzes weer gaan vertrouwen en andere mensen. Het trauma van het leed dat je aangedaan is zit zo in je hele systeem, dat het jaren kan kosten om daarmee om te gaan. Je lijf blijft jarenlang in een vechtstand, ook al weet je hoofd allang dat het nu goed is.

Mocht er een nieuwe relatie komen, dan nog blijf je heel lang op je hoede. Ook al weet je inmiddels de red flags en ook al is de nieuwe partner in orde. Je blijft je heel lang afvragen of voelen eigenlijk: ben ik veilig? Ben ik niet weer bij een verkeerd persoon beland? Je lijf wil wegrennen. Als het heel lang goed gaat, ga je zelfs twijfelen of dat wel zo blijft.

Kortom: een dergelijke relatie is traumatiserend en kan dat ook nog heel lang blijven. Deze mensen hebben steun nodig, geen verwijten of het idee dat ze zwak zijn.

©2026 Foxfictie